Blog posts   << Previous post | Next post >>

Post

Posted 15 Feb 1987

Jan Frederik Groot, Profielschets Wiederhall Architectural Serial. Typescript (Amsterdam: Wiederhall Foundation Archives).

Profielschets Wiederhall Architectural Serial

Jan Frederik Groot

Inleiding.
In het begin van 1986 is de Wiederhall Architectural Serial opgezet om nieuwe ontwikkelingen binnen de ar­chitectuur naar buiten te brengen. Wiederhall concen­treert zich op het architectonisch ontwerpen en de theorievorming daarover. Wiederhall gaat uit van ont­wikkelingen die zich in Nederland afspelen, maar ziet deze in verband met buitenlandse ontwikkelingen op het gebied van de architectuur. Wiederhall stelt zich ten doel Nederlandse architecten weer mee te laten spelen in het internationale architectuurdebat. Om die reden is Wiederhall een Engelstalige uitgave.

Het initiatief.
Rond de jaarwisseling van 1985 en 1986 hebben de ar­chitectuurcriticus Umberto Barbieri, grafisch ontwerp­ster Arlette Brouwers, architect Jo Coenen en architectuurtheoreticus Joost Meuwissen het initiatief ge­nomen om Wiederhall op te richten. Arlette Brouwers, Umberto Barbieri en Joost Meuwissen zijn voor die tijd alledrie aan het architectuurtijdschrift Plan verbon­den geweest. Jo Coenen kent zowel Joost Meuwisen als Umberto Barbieri via de onderwijsinstellingen waar zij allen als docent aan verbonden zijn.
Het initiatief om Wiederhall op te zetten is voort­gekomen uit een onvrede met de Nederlandse architec­tuurpers in het algemeen en met Plan in het bijzonder. Het bleek niet mogelijk om binnen de bestaande kanalen een redactioneel beleid te voeren waarbij aandacht voor gedurfde, jonge en vernieuwende architectuur voorop staat. De stap werd genomen om met eigen kapi­taal een nieuw tijdschrift op te richten.

Wie maken het tijdschrift.

Joost Meuwissen.
De hoofdredacteur en voorzitter van de Stichting Wiederhall, de uitgeefster van het tijdschrift, is Joost Meuwissen.
Joost heeft in Delft bouwkunde gestudeerd. Na zijn studie heeft hij een aantal jaren gedoceerd aan de TU Eindhoven. Bekend werd Joost Meuwissen als redacteur van het tijdschrift Plan. Het beleid dat hij voor ogen had, strookte echter niet met de visie van de in­stelling die dat blad indertijd van geld voorzag, de conservatieve Bond van Nederlandse Architecten. De laatste trok zich terug als financier en de rest van het verhaal is inmiddels bekend.

Umberto Barbieri.
Een andere vooraanstaande Wiederhall medewerker is Umberto Barbieri. Umberto houdt zich naast het geven van onderwijs en het schrijven van architectuurkritieken vooral bezig met het organiseren van groot­schalige architectuurtentoonstellingen. Een goed voor­beeld daarvan is de Berlage-tentoonstelling die het afgelopen zomer in Venetië te zien was en die in 1987 in de Koopmansbeurs in Amsterdam te zien zal zijn.

Jo Coenen.
Jo Coenen wordt gezien als de belangrijkste Neder­landse vertegenwoordiger van het Post-Modernisme.
Dat begrip houdt nu al weer dan een decennium lang de gemoederen verhit. De term duidt op het besef dat de moderniteit een periode in de kunstgeschiedenis is, net zoals bijvoorbeeld de Barok of de Romantiek dat zijn. Men heeft niet langer het gevoel onvoorwaarde­lijk deel uit te maken van de Moderne beweging. Natuurlijk hoeft deze houding niet te leiden tot een verket­tering van alles wat modern is, zoals soms wordt ge­dacht. Het tegendeel is eerder waar.
Belangrijke werken van Jo Coenen zijn de bibliotheek in Heerlen en het stadskantoor in Delft. Naast zijn werk als architect is Jo Coenen hoogleraar.

Carel Weeber.
De enige Wiederhall medewerker die de veertig is ge­passeerd is Carel Weeber. Hij is, ook internationaal, een van de bekendste Nederlandse architecten van dit moment. Zijn werk heeft vaak een omstreden karakter. Men denke daarbij bijvoorbeeld aan de ‘Peperklip’ in Rotterdam.
Carel Weeber is voornamelijk bij Wiederhall betrok­ken vanwege zijn particuliere post-doctorale archi­tectuuropleiding: Het ‘Durand Instituut’. Dit instituut is genoemd naar de bekende negentiende eeuwse hoogleraar aan de Ecole Polytechnique. Wiederhall moet een podium worden waar werk dat voortkomt uit Carel Weebers opleiding in gepubliceerd wordt.

Wim van den Bergh.
Wim van de Bergh is een jonge Limburgse architect van wie werk in het eerste nummer van Wiederhall is gepubliceerd. Wim van de Bergh heeft de Prix de Rome voor architectuur in 1986 gewonnen. Zijn winnende ont­werp wordt in het vijfde nummer van Wiederhall gepubliceerd.

Vormgeefster Arlette Brouwers.
Wiederhall valt op door zijn vormgeving. De jonge grafisch ontwerpster Arlette Brouwers is daar verantwoordelijk voor. Zij ontwerpt veel uit­gaven van musea (Stedelijk, Gemeente Museum Den Haag en Boymans).
Bij Wiederhall ligt het primaat bij het beeld, er is niet langer sprake van een geïllustreerde tekst. Het beeld is niet langer ondergeschikt aan de tekst. Om die reden heeft Wiederhall een groter, afwijkend formaat (29.7 x 29.7). Dit formaat en de uitsteken­de drukkwaliteit zijn noodzakelijk om een optimale leesbaarheid van de architectuurtekeningen te waar­borgen. De afgebeelde tekeningen zijn haarscherp en er gaat geen informatie verloren.

Waarom is Wiederhall Engelstalig?
Wiederhall richt zich, zoals al eerder gezegd is, op Nederlandse architectuur. Daarbij worden steeds verband­en gelegd met belangrijke buitenlandse ontwikkelingen. Binnen de Nederlandse architectuur probeert Wiederhall een katalysator te zijn voor de nieuwste ontwikkeling­en. In de positie is het tijdschrift meer dan slechts een medium om informatie door te geven; het is zelf een dynamisch onderdeel van die ontwikkelingen. En met de keuze voor een Engelstalige uitgave stellen we het buitenland in staat de laatste Nederlandse issues te volgen.

Waarom is voor de naam Wiederhall gekozen?
Wiederhall is geen bestaand woord. Toch hecht zich aan dit samenstelsel van lettertekens een betekenis. Wiederhall betekent echo, weerklank. De naam en het eigenzinnige vierkante formaat refereren naar het tijdschrift Wendingen uit de jaren twintig. Het is niet voor niets dat juist naar die periode verwezen wordt: In die tijd was de Nederlandse architectuur immers internationaal toonaangevend!

Waarom een architectural serial?
Wiederhall is een tijdschrift waarvan jaarlijks tien afleveringen verschijnen. Elke aflevering heeft een thematisch karakter. Ieder nummer is gewijd aan een topic dat van belang is voor het tijdsbeeld van nu.
Behalve het editorial en het colofon ontbreken vaste tijdschriftrubrieken in Wiederhall. De abonnees worden door middel van een apart verschijnend info-bulletin op de hoogte gehouden van nieuws over beurzen, tentoonstellingen en dergelijke.

Voor wie maken we Wiederhall?
Wiederhall wordt natuurlijk in de eerste plaats ge­maakt voor architecten. Het is tenslotte een tijd­schrift dat gaat over het architectonisch ontwerpen en de theorievorming daarover. Daarnaast vinden we onze lezers bij universitaire instituten, musea en andere culturele instellingen.
Wiederhall ziet architectuur gerelateerd aan maat­schappelijke ontwikkelingen. Daarom is Wiederhall een tijdschrift voor diegenen die zich met planning en ruimtelijke ordening bezighouden. Wiederhall is het blad voor decisionmakers op dat gebied bij overheden en bedrijven.

Wiederhall en de Nederlandse architect.
Wiederhall is een uitgave die kiest voor een archi­tectuur die aanzet tot verandering. Een architectuur die daar ondubbelzinnig voor uitkomt en daardoor reac­ties uitlokt.
De opleiding van de Nederlandse architect is vooral op techniek en veel minder op architectuurtheorie ge­richt. Theorievorming is op dit moment zeker in het buitenland een norm binnen de architectuurwereld. De Nederlandse architect heeft achterstand op het gebied van de theorievorming en Wiederhall is voor hem het instrument om daar op in te lopen.

Korte inhoud Wiederhall 1 – 6.

Wiederhall 1.
Hierin worden vier projecten van Wiel Arets en Wim van de Bergh gepubliceerd. Daarnaast aandacht voor de met Wim bevriende bokskampioen/architect Tadao Ando uit Japan. Verder een groot interview met Heinrich Klotz, de directeur van het Duitse architectuurmuseum in Frankfurt. Het interview gaat over O.M. Ungers, Duitslands bekendste architect van dit moment.

Wiederhall 2.
Tekeningen van Tamira Tummers. Een feministische visie op de architectuur van het klassieke Athene. Een statement van John Hejduk over de eigentijdse archi­tectuur. Dit statement is een onderdeel van een lezing die hij aan de academie in Rotterdam heeft gegeven. Tenslotte aandacht voor installaties van Tom Puckey, de winnaar van de Sandbergprijs 1986.

Wiederhall 3.
Dit nummer behandelt het thema continue ruimte. Dat begrip wordt uitgewerkt in drie met een computer samengestelde projecten van Kas Oosterhuis en in een aantal projecten van John Körmeling. Een van die pro­jecten is een grafmonument in Rotterdam. Van Kas en John worden hun Prix de Rome inzendingen voor het em­bargo gepubliceerd. Tenslotte bevat Wiederhall 3 een groot interview met de Noorse architectuurtheoreticus Norberg-Schulz.

Wiederhall 4.
Nummer vier handelt over architectuur die aan water grenst. Het gaat om een Yuppie-paleis aan de Maas ont­worpen door Piet Kemp. Van Arnest Boender laten we zijn swimmingpool mini towers zien. Kleine flatgebouwen waar elk apartement zijn eigen zwembad heeft. Naast archi­tectuur wordt er in dit nummer ook uitgebreid aandacht besteed aan schilderkunst. Een serie zee-schilderijen van Marian Plug, die de in 1986 ingestelde Hans Jaffé prijs won.

Wiederhall 5.
Het Prix de Rome ontwerp voor een wetenschapsmuseum door winnaar Wim van den Bergh.

Wiederhall 6.
Wiederhall 6 behandelt nieuwe alternatieven om de Ne­derlandse polder in te richten. De dominante infra­structuur van het industriële tijdperk, spoorwegen en autosnelwegen, maakt plaats voor een onzichtbare infrastructuur van glasvezelkabel en straalverbindingen. Hoe reageert de architectuur op de nostalgie van de transportmedia van het moderne tijdperk?

Doelgroep profile.
De lezers van Wiederhall zijn voor het overgrote deel (zo'n 80 %) architecten. De rest van de lezers zijn aan de ene kant personen die werkzaam zijn bij het bouwkundig onderwijs en educatieve diensten, aan de andere kant zijn het managers in het bedrijfsleven en bij de overheid die zich met planning, ruimtelijke ordening en projectontwikkeling bezighouden.

De architect.
De architect is een decisionmaker. Hij is degene die enerzijds de creatieve keuzes maakt bij de totstandkoming van een bouwkundig project. Aan de andere kant vertegenwoordigt hij de opdrachtgever in de uitvoerende fase van het project. Hij heeft daar de directe eindverantwoordelijkheid over.
De architect is hoog-opgeleid en communiceert in zijn professionele omgeving met mensen van datzelfde niveau. Vanzelfsprekend is zijn inkomen gerelateerd aan bovenomschreven positie.

De Wiederhall-lezer.
Voor de Wiederhall-lezer gelden dezelfde basisvoor­waarden die wij hierboven beschreven. Maar met dien verstande dat de Wiederhall-lezer steeds tracht een voorhoede-positie in te nemen. Hij houdt de vinger aan de pols van de nieuwste ontwikkelingen op het ge­bied van ontwerp, technologie en management.
De Wiederhall-lezer is een opinion-leader voor zijn omgeving. En in zijn consumptiegedrag zet deze lijn zich voort: Hij houdt ervan producten aan te schaffen die innovatie koppelen aan kwaliteit.
De Wiederhall-lezer is jonger dan de gemiddelde ar­chitect, waarbij wij willen toevoegen dat het begrip ‘jong’ zich meer uit in zijn life-style dan in zijn leeftijd. De Wiederhall-lezer heeft een druk bestaan en moet efficiënt omgaan met zijn tijd. Zijn media-­aandacht richt zich dan ook voornamelijk op de vak­bladen.

Wiederhall is kortom een medium om een goed­verdienende consument van vernieuwende kwaliteitspro­ducten te bereiken. Bovendien is Wiederhall het medium om te communiceren met de architect in zijn profes­sionele rol. We denken hierbij aan industriële reclame voor bouw- en kantoorproducten.

Text: Jan Frederik Groot, promotion consultant.
Research: Vincent Verweij, marketing consultant.

Bijlage: Bereikcijfers.
De doelgroep van Nederlandse architecten bestaat uit zo'n 6000 personen. Daarvan zijn er 975 abonnee van Wiederhall. Van de abonnementen zijn 35% bureau-abonnementen. Op de architectenbureau's zijn gemid­deld zo'n 6 architecten werkzaam: 6 x 34.1 maakt dat 2047 leden van de doelgroep het band onder ogen krijgt, naast de 660 privé-abonnementen. Daarboven komt nog een losse verkoop in de boekhandel van 400 stuks. Totaal lezen dus 3107 architecten Wiederhall. Dit resulteert in een contactkans van 0.52. Omdat van de komende drie nummers er duizend exemplaren extra in controlled circulation over de doelgroep worden verspreid, verhogen we de contact­kans nog eens tot 0.66.
Een hele pagina zwart/wit kost fl. 890.00 ex B.T.W. De verschijningsfrequentie van Wiederhall is tien maal per jaar.


Tags for this post:
van den bergh wim
wiederhall

0 comment(s)
Blog posts   << Previous post | Next post >>